เป็นภาวะผิดปกติของระบบโครงสร้างซึ่งทำให ้ความแข็งแรงของกระดูกเสียไป    ส่งผลให้คนๆนั้น มีความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกหักสูงขึ้น

คำจำกัดความของโรคกระดูกพรุน

                 โดยอาศัยผลการตรวจ BMD (ความหนาแน่นกระดูก) ตาม WHO (องค์การอนามัยโลก)

ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคกระดูกพรุน

• ปัจจัยทางพันธุกรรม และครอบครัว จากสถิติ พบว่าบุคคลต่อไปนี้มีโอกาสที่จะมีกระดูกพรุนมากกว่า
  • คนเชื้อชาติเอเชีย มีมากกว่าทางยุโรป
  • หญิงที่มีประจำเดือนหมดเร็ว หรือ หญิงที่ตัดรังไข่
  • บุคคลที่มีรูปร่างผอมบางและน้ำหนักตัวน้อย
  • มารดามีภาวะกระดูกพรุนพบว่า บุตรมีโอกาสเกิดภาวะกระดูกพรุนสูงเช่นกัน
• ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรม
  • คนที่ทานอาหารที่มีแคลเซียมน้อย
  • คนที่สูบบุหรี่ และดื่มสุราจัด
  • คนที่ไม่ชอบออกกำลังกาย หรือไม่เคลื่อนไหวเป็นเวลานาน ๆ
  • การรับประทานยาบางชนิด เช่นยาประเภทสเตียรอยด์

สาเหตุการเกิดโรคกระดูกพรุน

เกิดขึ้นเมื่อร่างกาย มีอัตราการสูญเสียกระดูกเร็วกว่าการสร้างกระดูก

โรคกระดูกพรุนแบบปฐมภูมิ (Primary osteoporosis) ได้แก่ภาวะกระดูกพรุนที่พบใน

• หญิงวัยหมดประจำเดือน (Post-menopausal osteoporosis)
• คนสูงอายุ (Senile osteoporosis) เกิดได้ทั้งหญิง และชาย ในอัตราส่วน หญิง : ชาย   = 2:1

โรคกระดูกพรุนแบบทุติยภูมิ (Secondary osteoporosis) ได้แก่ภาวะกระดูกพรุนที่พบในคนที่รับผลกระทบต่าง ๆ ต่อไปนี้ อันมีผลต่อการเจริญหมุนเวียนของกระดูก เช่น

• รับประทานยาบางชนิดโดยเฉพาะ ยาประเภทสเตียรอยด์
• ขาดสารอาหารแคลเซียม
• สูบบุหรี่จัด ดื่มสุราหนัก
• ขาดการออกกำลังกาย
• โรคบางชนิด เช่น มะเร็งที่ตัวกระดูก หรือความผิดปกติของฮอร์โมน

 อาการของโรค

• ส่วนใหญ่ไม่พบว่ามีอาการ
• 1ใน 3 ของผู้ป่วยกระดูกพรุนที่มีกระดูกสันหลังยุบเท่านั้นที่มีอาการถึงขนาดที่ต้องไปพบแพทย์ อาการที่พบคือปวดหลังเรื้อรัง  ถ้าหากผู้ป่วยมีกระดูกสันหลังยุบหลายๆปล้อง จะทำให้ผู้ป่วยเตี้ยลง ๆ มีหลังโก่ง
• ในหญิงวัยหมดประจำเดือน ที่มีกระดูกสันหลังยุบหรือหัก   พบว่า 1ใน 5 ของหญิงกลุ่มนี้มักจะเกิดกระดูกยุบอีกภายใน 1 ปี
• ในหญิงวัยหมดประจำเดือนจนถึงอายุ 85 ปี จากสถิติ พบว่ามีอุบัติการณ์ของกระดูกสันหลังหักเพิ่มสูงขึ้นถึง 6 เท่า

กระดูกหักจากโรคกระดูกพรุน

• กระดูกสะโพกหักในคนที่มีภาวะกระดูกพรุนนั้น มักพบว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดความพิการมากที่สุด และเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาสูงสุด

• กระดูกหักจากภาวะกระดูกพรุน มีอันตรายสูงมาก จึงจำเป็นต้องป้องกันและรักษาโดยเร่งด่วน หากทิ้งไว้ไม่รักษา มีโอกาสสูงมากที่กระดูกหัก และเมื่อหักอันแรก ก็มักจะนำไปสู่กระดูกหักอันต่อไป

ตำแหน่งสำคัญที่ทำให้เกิดกระดูกหักจากโรคกระดูกพรุน

• บริเวณกระดูกสันหลัง

 



 

• บริเวณกระดูกสะโพก

 



 

• บริเวณกระดูกข้อมือ

คำแนะนำทั่วไป

• แนะนำให้รับประทานแคลเซียม 1,200 – 1,500 มิลิกรัม ต่อวันในผู้ใหญ่
• ทานอาหารครบ 5 หมู่ และ ควรเสริมวิตามินดีให้ร่างกายได้รับ  800 หน่วยสากลต่อวัน
• ควรออกกำลังกายที่มีการลดน้ำหนัก เช่น การเดิน, การวิ่ง หรือการถีบจักรยาน
• ปรับเปลี่ยนวิถีการดำเนินชีวิตให้เหมาะสม
- หยุดสูบบุหรี่
- ลดการดื่มแอลกอฮอล์
• ป้องกันการหกล้มโดย
- ปรับสถานที่อาศัยให้มีแสงสว่างพอเพียง
- ไม่วางของเกะกะบนทางเดิน
- ทำพื้นให้สะอาดไม่ลื่น
- ระมัด ระวัง ไม่รับประทานยาที่ทำให้ง่วงนอน - แก้ไขสายตาที่มัว ให้มองเห็นได้ชัดเจน

การตรวจความหนาแน่นของกระดูก (BMD) เพื่อการวินิจฉัย

ข้อบ่งชี้การตรวจความหนาแน่นของมวลกระดูกในโรคกระดูกพรุน

• หญิงที่อยู่ระหว่าง และหลังหมดประจำเดือน ที่จะให้ฮอร์โมนทดแทน
• หญิงที่หมดประจำเดือนก่อนวัยอันควร
• คนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง ได้แก่คนที่มี

• ประวัติกระดูกเปราะหัก
• ประวัติครอบครัวมีโรคกระดูกพรุน หรือกระดูกหัก
• น้ำหนักตัวน้อย
• การใช้สารสเตียรอยด์เป็นเวลานาน